Kahve telvesi ne işe yarar?

Her fincandan geriye kalan telve, çöpe atılmadan önce en az on farklı işe yarayabilir: bitki gübresinden buzdolabı kokusuna, tencere ovmaktan peelinge kadar. Tek şart, kullanmadan önce iyice kurutmak.

Önce kurutma

Islak telve birkaç gün içinde küflenir, bu yüzden hangi amaçla kullanacak olursan ol ilk adım kurutmaktır: geniş bir tepsiye ince tabaka halinde yay, oda sıcaklığında bir-iki gün bekle ya da fırında en düşük ısıda 20-30 dakika kurut. Tamamen kuruduktan sonra ağzı kapalı kapta biriktir.

Bahçe ve bitkiler

• Kompost katkısı: Telve, kompostun "yeşil" (azotlu) bileşenidir. Kuru yaprak ve karton gibi karbonlu malzemeyle birlikte kullanıldığında kompostu hızlandırır. Toplam kompostun onda birini geçmemesi iyi bir kuraldır.
• Toprak zenginleştirme: Doğrudan saksı üstüne dökme; kuruyunca su geçirmeyen bir kabuk oluşturur. Toprakla karıştırarak kullan.
• Solucan gübresi: Solucanlar telveyi sever; solucan kompostu yapıyorsan iyi bir katkıdır.

Koku giderme

• Buzdolabı: Kuru telveyi açık bir kapta rafa koy; kokuları emer. Birkaç haftada bir yenile.
• Eller: Soğan ve sarımsak sonrası ıslak elleri telveyle ovmak kokuyu belirgin şekilde azaltır.
• Ayakkabı ve dolap: Telveyi ince bir beze ya da çoraba koyup bağla, dolaba yerleştir.
• Çöp kovası: Kovanın dibine bir avuç kuru telve serpmek kokuyu azaltır.

Temizlik

• Tencere ve tava: Telve hafif aşındırıcıdır, yapışmış kalıntıları çıkarmaya yardım eder. Teflon ve kaplamalı yüzeylerde kullanma.
• Izgara: Soğumuş ızgara telleri telveli süngerle daha kolay temizlenir.
• Açık renk yüzeyler: Telve leke bırakır; mermer, fayans derzi ve açık renk kumaşlarda kullanma.

Kişisel bakım

• Vücut peelingi: Telveyi hindistan cevizi yağı ya da zeytinyağıyla karıştırıp duşta kullanabilirsin. Yüz cildi için tanecikler fazla serttir.
• Selülit iddiaları: Kahveli karışımların selüliti geçirdiğine dair güvenilir kanıt yok; masajın geçici sıkılaştırıcı etkisi kahveden değil, masajdan gelir.
• Duşta dikkat: Telveyi gidere dökme; boruyu tıkar. Süzgeç kullan.

Ev ve diğer kullanımlar

• Çizik kapatma: Koyu ahşap mobilyadaki yüzeysel çizikler, ıslak telveyle ovulup silindiğinde daha az belli olur.
• Doğal boya: Kâğıt ve kumaşa eskitilmiş sepya tonu vermek için demlenmiş telve suyu kullanılabilir.
• Mum ve sabun: El yapımı sabun ve mumlara koku ve doku katkısı olarak eklenir.
• Karınca ve salyangoz: Halk arasında kovucu olarak kullanılır; etkisi sınırlı ve geçicidir, kalıcı çözüm sayma.

Yapılmaması gerekenler

• Lavaboya ya da gidere dökme — tıkanıklık yapar.
• Islak telveyi kapalı kapta biriktirme — küflenir.
• Saksıya kalın tabaka halinde dökme — su geçirmez kabuk oluşturur.
• Evcil hayvanların ulaşabileceği yere koyma — kafein köpek ve kediler için zararlıdır.
• Tekrar demlemeye çalışma — çözünür maddelerin neredeyse tamamı zaten alınmıştır.

Sıkça sorulan sorular

Kahve telvesi bitkilere iyi gelir mi?

Kullanılmış telve azot içerir ve toprağa organik madde katar, ama tek başına doğrudan saksıya dökülmemeli: kuruyunca sertleşip su geçirmeyen bir tabaka oluşturur. Doğrusu, kompostla ya da toprakla karıştırıp az miktarda kullanmaktır.

Kahve telvesi asidik midir?

Demlenmemiş kahve asidiktir, ancak demleme sırasında asidin büyük kısmı suya geçer. Kullanılmış telve genelde nötre yakındır. Bu yüzden 'asit seven bitkilere iyi gelir' bilgisi çoğu durumda doğru değildir.

Kahve telvesi lavaboya dökülür mü?

Dökülmemeli. Telve suda çözünmez, borularda yağla birleşerek zamanla tıkanıklık yapar. Çöpe ya da komposta atmak doğrusudur.

Telve nasıl kurutulur ve saklanır?

Telveyi bir tepsiye ince tabaka halinde yay ve oda sıcaklığında bir-iki gün ya da fırında düşük ısıda kurut. Tamamen kuruduktan sonra ağzı kapalı bir kapta sakla; nemli telve birkaç günde küflenir.