Kafe menüsündeki isimlerin çoğu aynı iki malzemenin farklı oranlarından ibaret: espresso ve süt. Farkı yaratan şey sütün miktarı ve dokusu. Bu sayfada her çeşidin oranını, tadını ve evde nasıl yapılacağını tek tabloda bulacaksın.
Tek bakışta kahve çeşitleri
| Kahve | Espresso | Süt | Köpük | Bardak | Karakter |
|---|---|---|---|---|---|
| Espresso | 30 ml | - | Crema | 60 ml | Yoğun, kısa |
| Ristretto | 20 ml | - | Crema | 60 ml | Daha tatlı, daha kısa |
| Lungo | 60 ml | - | Crema | 90 ml | Uzun, hafif acı |
| Americano | 30 ml | - | - | 150-240 ml | Espresso + sıcak su |
| Macchiato | 30 ml | - | 1 kaşık | 60 ml | Espresso, "lekelenmiş" |
| Cortado | 30 ml | 30 ml | İnce | 90 ml | Dengeli, kısa |
| Flat white | 60 ml | 120 ml | Mikro köpük | 180 ml | Kahve baskın, kremsi |
| Cappuccino | 30 ml | 60 ml | 60 ml | 150-180 ml | Hafif, köpüklü |
| Latte | 30 ml | 220 ml | 1 cm | 240-330 ml | Yumuşak, sütlü |
| Mocha | 30 ml | 200 ml | Krema | 330 ml | Tatlı, çikolatalı |
| Latte macchiato | 30 ml | 220 ml | Kalın | 330 ml | Katmanlı, sütle başlar |
| Affogato | 30 ml | - | - | Kâse | Dondurma üstüne espresso |
Americano
Bir ya da iki shot espressonun 120-200 ml sıcak suyla seyreltilmesiyle yapılır. Adı, İkinci Dünya Savaşı sırasında İtalya'daki Amerikan askerlerinin espressoyu kendi alıştıkları filtre kahve kıvamına getirmek için sulandırmasından gelir.
Sıralama tada etki eder: suyun üstüne espresso dökülürse crema korunur ve içim daha yumuşak olur; espressonun üstüne su dökülürse crema dağılır. Sütsüz, şekersiz ve pratikte kalorisiz olduğu için diyet yapanların en sık tercih ettiği kafe kahvesidir.
Cappuccino
Klasik tanımıyla üç eşit katman: espresso, buharlanmış süt ve kalın süt köpüğü. 150-180 ml'lik bardakta servis edilir. Köpük oranı yüksek olduğu için bardağın hacmi büyük görünse de içindeki sıvı süt miktarı latte'den azdır — bu yüzden hem daha hafiftir hem daha az kaloridir.
İtalya'da geleneksel olarak sadece kahvaltıda içilir; öğle sonrası sütlü kahve alışkanlık değildir. Türkiye'de ise gün boyu tüketilir ve genelde üstüne kakao serpilir.
Latte (caffè latte)
Bir shot espresso ve bol miktarda buharlanmış süt, üstünde yaklaşık 1 cm ince köpük. En sütlü ve en yumuşak espresso bazlı içecektir; kahvenin acılığı büyük ölçüde bastırılır. Kahveye yeni başlayanlar için doğal giriş noktasıdır.
Latte sanatı (rosetta, kalp figürleri) bu içecekte yapılır çünkü ince mikro köpük, süt akışıyla desen oluşturmaya izin verir. Bardak boyu büyüdükçe kahve oranı düşer; büyük boy bir latte'de tek shot kalırsa içecek fazlasıyla sütlü olur — bu yüzden büyük boylarda çift shot istemek daha dengelidir.
Flat white
Avustralya ve Yeni Zelanda kökenli. 160-180 ml bardakta, genelde çift shot (ya da ristretto) üstüne çok ince dokulu, parlak ve akışkan mikro köpüklü süt. Latte ile arasındaki fark ölçü kadar dokudur: flat white'ta kalın köpük katmanı yoktur, süt ve kahve tek bir kadife dokuda birleşir.
Kahve baskın bir sütlü içecek arıyorsan doğru adres burasıdır.
Cortado, macchiato ve kısa içecekler
- Cortado: İspanya kökenli. Eşit miktarda espresso ve ılık süt; köpük neredeyse yok. Espressonun asiditesini yumuşatmak için ideal.
- Espresso macchiato: Espressonun üstüne bir kaşık süt köpüğü. "Macchiato" İtalyanca "lekelenmiş" demektir.
- Latte macchiato: Tam tersi — bardağa önce süt konur, espresso üstünden yavaşça eklenir ve katmanlı bir görünüm oluşur.
- Cortadito: Küba usulü, şekerli süt ile hazırlanan cortado.
Espresso macchiato ile latte macchiato tamamen farklı içeceklerdir: birincisi 60 ml'lik, neredeyse sütsüz bir espresso; ikincisi 330 ml'lik, neredeyse sütten ibaret bir içecektir. Sipariş verirken hangisini istediğini belirtmekte fayda var.
Soğuk versiyonlar
- Iced latte: Espresso + soğuk süt + buz. Buharlanmış süt olmadığı için tadı sıcak latte'den daha keskin ve kahve baskındır.
- Iced americano: Espresso + soğuk su + buz. Yaz aylarının en düşük kalorili kafe kahvesi.
- Cold brew: Espresso bazlı değildir; kahvenin 12-18 saat soğuk suda demlenmesiyle yapılır, daha az asitli ve doğal tatlıdır. Tarif: cold brew nasıl yapılır.
- Frappe: Blenderda buz, süt, şeker ve kahvenin karıştırılmasıyla yapılan tatlı içecek.
Evde makinesiz nasıl yapılır?
Espresso makinesi olmadan da bu içeceklerin çok yakın versiyonlarını yapabilirsin:
- Kahve bazı: Moka pot ile 60 ml yoğun kahve çıkar. Alternatif olarak AeroPress ile konsantre bir demleme yapabilirsin.
- Süt köpüğü: Sütü 60-65°C'ye ısıt (kaynatma), french press'e koy ve pistonu 30 saniye hızlıca aşağı yukarı hareket ettir. Ucuz el tipi süt köpürtücüler de iş görür.
- Birleştir: Cappuccino için yarı süt yarı köpük, latte için çoğunlukla sıvı süt, flat white için köpüğü kaşıkla tutarak sadece kadife sütü dök.
Süt seçimi köpüğü doğrudan etkiler: tam yağlı inek sütü en stabil köpüğü verir. Bitkisel sütlerde "barista" serisi ürünler, köpük tutması için ayarlanmıştır; normal badem sütü genelde köpük tutmaz.
Hangisini seçmelisin?
- Kahvenin tadını en net almak istiyorsan: espresso, americano, cortado
- Sütlü ama kahve baskın: flat white, cappuccino
- Yumuşak ve tatlı: latte, mocha
- En düşük kalori: americano, espresso — kalori tablosu
- En yüksek kafein: çift shot içeren her şey — kafein tablosu
Sıkça sorulan sorular
Latte ile cappuccino arasındaki fark nedir?
İkisi de espresso ve sütten yapılır; fark süt dokusundadır. Cappuccino yaklaşık üçte bir sıvı süt ve üçte bir kalın köpükten oluşur, daha hafif ve havalıdır. Latte'de ise süt çoğunlukla sıvıdır, üstünde sadece 1 cm ince köpük bulunur; tadı daha yumuşak ve sütlüdür.
Americano ile filtre kahve aynı şey mi?
Hayır. Americano, espressonun sıcak suyla seyreltilmesidir; filtre kahve ise suyun öğütülmüş kahveden süzülmesiyle elde edilir. Görünüşleri benzese de americano espressonun yoğun ve karamelize karakterini taşır, filtre kahve daha berrak ve aromatiktir.
Flat white ile latte arasındaki fark nedir?
Flat white daha küçük bardakta servis edilir (160-180 ml) ve genelde çift shot içerir. Sütü çok ince dokulu, parlak mikro köpüktür. Sonuç: latte'den belirgin şekilde daha kahve baskın ve daha kremsi bir içim.
Mocha nedir?
Mocha, latte'ye çikolata sosu ya da kakao eklenmiş halidir: espresso, çikolata, buharlanmış süt ve genelde üstüne krema. Menüdeki en kalorili kahvelerden biridir — orta boyu yaklaşık 290 kaloridir.
Evde espresso makinesi olmadan latte yapılabilir mi?
Evet. Moka pot ile yoğun bir kahve bazı elde edip, sütü fransız presinde ya da süt köpürtücüyle köpürterek latte ve cappuccinoya çok yakın bir sonuç alabilirsin. Gerçek espressonun cremasını vermez ama günlük içim için fazlasıyla yeterlidir.